‘Ik at enkel één mandarijntje per dag’

Schoonheidsideaal allesbehalve ideaal voor jonge twintigers
Er goed uitzien, dat wil iedereen wel. Maar wat is mooi, en wat is lelijk? Voor balletdanser Teun (27) is groot en gespierd zijn belangrijk. Ex-ballerina Marie (19) en schoonheidsspecialiste Julie (20) deden alles voor een slanke lijn. Ze gingen zelfs zo ver dat ze een eetstoornis kregen. Dus is het schoonheidsideaal wel ideaal?

Maak me mooi

Natuurlijk is het moeilijk te bepalen wat precies het schoonheidsideaal is. In heel wat Afrikaanse landen is mollig sexy, terwijl dat bij ons net het omgekeerde is. In Azië wil iedereen bleek zien, want een donkere huid, dat hoort bij de arme arbeidersklasse. De Amerikaanse journaliste Ester Honig wilde wel eens weten wat hot is en wat not in verschillende culturen. Ze kwam op het idee om een onbewerkte foto van zichzelf te versturen naar Photoshoppers uit verschillende landen. De enige vraag die ze aan hen stelde: maak me mooi.

Het resultaat was best verrassend. Er bleek niet zoiets als één ideaal te bestaan, dat is slechts een illusie. ‘Dankzij Photoshop kunnen we onbereikbare schoonheidsidealen toch verwezenlijken’, schrijft de journaliste, ‘maar als we die idealen wereldwijd gaan vergelijken, dan wordt het verwezenlijken ervan best lastig.’

Het slankheidsideaal: het gewicht van een 9-jarige

Wie mooi wil zijn moet volgens het westerse schoonheidsideaal aan een heuse waslijst voldoen. Maar het belangrijkste puntje om af te vinken is slank zijn, met alle gevolgen van dien.

Julie (20) is schoonheidsspecialiste. Als tiener viel ze ten prooi aan het slankheidsideaal. Op haar dertiende hielp Julie haar oudere zus met opzoekwerk over eetstoornissen. Van het een kwam het andere. Julie kwam terecht in een online wereld waarin jongeren, bijna kinderen nog, elkaar opstookten om amper te eten. Waarom? Om mager te zijn, want dat was mooi. Het resultaat? Een eetstoornis.

Op een gegeven moment woog Julie nog amper 31 kilogram. Dat is het gemiddelde gewicht van een negenjarig meisje. Doordat ze niet genoeg voedingsstoffen opnam stopten haar maandstonden. En op een leeftijd waarop haar vriendinnetjes in een groeispurt zaten, stopte zij ook met groeien.

Als hulp niet baat

Gelukkig voor Julie zochten haar ouders op tijd professionele hulp, voordat het te laat was. Want lang niet iedereen die een eetstoornis heeft geneest er ook van. Psychologe An De Laender is gespecialiseerd in het behandelen van eetstoornissen. Ze heeft al twintig jaar ervaring en zag al heel wat jongeren met eetproblemen door de deur van haar praktijk wandelen. ‘1 op 3 patiënten geneest van een eetstoornis. Ze kunnen op een normale manier omgaan met gewicht. Het blijven nog steeds mensen die daar belang aan hechten, maar ze eten gezond’, vertelt de psychologe. ‘1 op 3 geneest niet compleet. Dat wil zeggen: ze blijven last ervaren. Ze hebben geen normale relatie met eten, maar gedragen zich wel normaal en kunnen dus functioneren in onze maatschappij. De overige 1 op 3 wordt een echte draaideur patiënt. Hun leven blijft in teken staan van een eetstoornis.’

Wie mooi wil dansen, moet lijden

Teun (27) en Marie (19) hebben iets gemeen met elkaar: ze houden beiden van dansen. Teun studeert aan de Koninklijke Balletschool van Vlaanderen. Marie daarentegen zei diezelfde dansschool vaarwel omdat ze de druk rond perfectie te groot vond. Een danser moet immers het perfecte lichaam hebben.

Je moet nu eenmaal wel mager zijn, anders krijgt die jongen je niet naar boven. Marie Van Loock

 

Een keertje bourgondisch de feestdagen vieren zit er voor een balletdanser als Teun niet meteen in. De grammen die er bijkomen moeten er ook weer af. En toen Marie zich toch even had laten gaan tijdens de vakantie, waren de docenten er achteraf om haar met beide voeten op de grond te zetten. Een blikje Cola drinken tussen de lessen door? Vergeet het maar!

Opgepast met uitspraken

An De Laender is het niet volledig eens met de strenge aanpak van de docenten: ‘Ja, je moet slank zijn in de balletwereld. Maar docenten moeten ook oppassen met wat ze zeggen. Een kleine opmerking kan genoeg zijn om een eetstoornis te triggeren’, legt Dr. De Laender uit. ‘Hun studenten zijn vaak jongeren die nog in volle wording zijn van hun identiteit, en dus heel gevoelig voor kritiek.’

Ook Marie was gevoelig voor zulke uitspraken. De druk om het perfecte lichaam te hebben bleef in haar achterhoofd zitten. Ze at steeds minder, maar trainde nog even hard.

Je denkt: ik heb dat gegeten, het moet eraf. Marie Van Loock

 

Vrouwen gevoeliger

Terwijl Marie net stopte met dansen omwille van te veel druk, vindt Teun de druk om het ideale danslichaam te hebben wel meevallen op de school. An De Laender legt uit hoe dat kan komen: ‘Vrouwen zijn gevoeliger voor de druk van het schoonheidsideaal dan mannen. Dat komt omdat mannen vrouwen selecteren op het uiterlijk, terwijl vrouwen mannen selecteren op een pakketje. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat mannen niet bezig zijn met hun uiterlijk.’

Ook mannen worden van jongs af aan al geconfronteerd met spierballen en six-packs. Denk maar aan Action Man, of Ken van Barbie (als broer stiekem met de poppen van zus speelt). Onderzoek van de universiteit van Central Florida wees uit dat een gespierd bovenlijf mannen jaloerser maakt dan een succesvolle carrière of Ferrariwagen. Wie spaart voor een sportwagen is dus gewaarschuwd.

TWEET

‘Modellen zijn ook maar mensen’

Maar van waar komt die druk van het schoonheidsideaal ? Er wordt vaak met de vinger gewezen naar media, ontwerpers of modellenbureaus. Hannes Pinoy is modelscout en vindt de heisa rond modellen onterecht. Hij zoekt zijn modellen op straat, tussen de ‘gewone’ mensen.

Hannes heeft wel een punt. Modellen zijn ook maar mensen. Maar kan er dan niet gezorgd worden voor een realistischer schoonheidsideaal? Modellen met een maatje 38 of 40? Blijkbaar is deze wel vraag naar “vollere” modellen er wel.

Schoonheidsideaal is niet ideaal

Of die druk van het schoonheidsideaal zal verminderen, moeten we afwachten. Het aanvaarden van vollere modellen is hierbij nog maar het begin. ‘Het schoonheidsideaal is van alle tijden’, zegt psychologe An De Laender. ‘Het enige verschil is dat die schoonheid 50 jaar geleden iets totaal anders was dan nu. Toen was Marilyn Monroe sexy, nu is het slankheidsideaal de norm.’
Wie weet is over 50 jaar “big momma” wel de nieuwe norm?

Top